KANTAK

 

 

 

UME KANTAK

JAIE EGUNEKOAK

GAINERAKOAK

BERTSOAK

OTOITZAK

IGARKIZUNAK

 

 

UME KANTAK

 

OBABATXUE LO TA LO

“Obabatxue lo ta lo

seuk orain eta neuk gero

seuk gure dosun orduren baten

biok ingu lo ta lo”

 

 

ENTZUN

 

 

TXIKITXU POLIT ORI

“Txikitxu polit ori

norena sara su

norena sara su

suria ixengo nas

suk gure banosu

suk gure banosu

suk gure banosu”

 

 

ENTZUN

 

 

PERU SAPATARIE

“Din dan nor il da

peru sapaterue

ser in deu pekatu

eusoko txakurre urketu”

 

 

“Din dan nor il da

Peru sapatarie

ser egin deu pekatu

ausoko txakurre urketu”

 

 

ENTZUN

 

 

TXALO PIN TXALO

“Txalo pin txalo

katutxu misperruen

ganean dago

badago bego

sapatatxu barriak

ekarten dago”

 

 

“Txalo, txalo pin txalo

katutxue misperuen

ganian dago

dago bego

sapatatxu barrien

begire dago”

 

 

ENTZUN

 

 

 

ENTZUN

 

 

AITITE DALA TUTULUNBERDE

“Aitite dala tutulunberde

amama dala masuste

aita yoan da Bitoriera

ama lepoan artute

aita etorri da Bitorietik

ama bidean galdute

Aitite dala tutulunberde

amama dala masuste”

 

 

ENTZUN

 

 

“Aitite dala tutulunberde

amoma dala masuste

aitite yoan da bituriera

ama lepoan artute

aite etor da biturietik

ama bidea galdute”

 

 

“Aitite dala tutulunberde

amama dala masuste

aite yoan da Bituriera

ama lepoan artute

aite etorri da Biturietik

ama bidean galdute

aitite dala tutulunberde

amama dala masuste”

 

 

ENTZUN

 

 

“Aitite dala tutulunberde

amama dala masuste

Biturietik etorri de

umia bidian galdute

oba, oba”

 

 

ENTZUN

 

 

“Aite yoan da Bituriera

ama lepoan artute

aite etor da Biturietik

ama bidian galdute”

 

 

ENTZUN

 

 

AMAR AMAIKATAKO

“Amar amaikatako

kinpule armosu

ni selan bixi nasen

suk selan dakixu”

 

 

ARRE ARRE ARRE

“Arre arre arre

asto barrabana

okerreko lekutik

nora naroana”

 

 

ENTZUN

 

 

 

ASTOTXU BE PANENKO

“Astotxu be panenko

busten pinto bigas

botateko Mari Angeles

Martin eperdiegas”

 

 

ENTZUN

 

 

AITITE KOITADUE

“Aitite koitedue

gortati negarres

katuek eroan dotze

taloa dandarres”

 

 

ENTZUN

 

 

LOGURE NAS TA LO INGO NEUNKE

“Logure nas ta lo ingo neunke

logure estanan ondoan

neu pere ei ingo neunkela

Koldotxu sure ondoan”

 

 

ENTZUN

 

 

UME TXIKIE NEGARRES DAGO

“Ume txikie negarres dago

ama emoixu titie

aite gaistoa tabernan dago

tunante yokolarie”

 

 

ENTZUN

 

 

 

A, E, I, O, U

"A, e, i, o, u, ama meriendia biadu

talo beroa eta koipetzu"

 

 

ORRA OR GOIKO ARISDITXU BATEN

“Orra or goiko arisditxu baten

kukuak umiak egin yosak aurten

kukuak egin amilotxak yan

axe bere kukuarentzat txori txarra san”

 

 

ENTZUN

 

 

LEHENENGOTXU HORI

“Lenengotxu ori

punte beatz ori

beste dustien artean

txikerra dok ori

bosgarrentxu ori

punte beatz ori

beste dustien artean

lodie dok ori”

 

 

“Lelengotxu ori

punta biatz ori

beste gustien artean

politago ori

lara la lara

bigarrentxu ori

punta biatz ori

beste gustien artean

ederra dok ori

lara la lara”

 

 

UDEBARRIKO LORA EDERRA

“Udebarriko lora ederra

non on sara neguan

inetasien bildurregaitik

lurraren barruan”

 

 

ENTZUN

 

 

 

JAI EGUNEKO KANTAK

 

 

APALASIO SIO SALDUNE

“Apalasio sio saldune

iru erregean egune

sotzak eta paluek

estudiantean kontuek

estudianteak eroan doitus

iru ollanda katuak

aren asurrek koyu esinik

arek dabiltzes kontuak

apalasio errege montañe

intxur bi te iru gastañe”

 

 

SAN JUAN

“San Juan bagilea

denpora ederrean

sugeak eta sapoak erre

gariek eta artoak gorde

biba San Juan”

 

 

“San Juan bagillea

denpora ederreas

sapoak eta subeak erre

t´artoak eta indabak gorde

biba San Juan”

 

 

“San Juan bagilea

denpora ederrean

artoak eta gariek gorde

sapoak eta subiak erre, erre

biba San Juan

etzean da kanpoan”

 

 

ENTZUN

 

 

“San Juan bagilean

denpora ederrean

artoak eta gariek gorde

sapoak eta subiak erre erre

biba San Juan

etzean da kanpoan”

 

 

SANTA AGEDA

 

“Aintzaldun daigun Agate deuna

bier da ba deun Agate

etze onetan sorion utza

betiko euko al dabe”

 

“Deun Agatena batzeko gatos

eurten be igasko leges

igas les artu gagixus eta

sabaldu suen sakelak”

 

 

ENTZUN

 

 

 

“Mendirik mendi yoanda dago

uren eskiñen Plentzien

beatxu ederra nok euki gu leuken

seugasko komenentzie”

 

 

ENTZUN

 

 

 

“Ortxe goyen dago saretza

gure samaren garretza

edango geunke pitxartxu bete

ardau surie nai baltza”

 

 

ENTZUN

 

 

 

“Etze onetako etzeko jauna

ondasun aundien jabea

ondasun aundiak eukineskero

emoigaisus limosnea”

 

 

“Errotapian arria dago

arri ganean txorie

elastunetik paseko neunke

Bitori seure garrie”

 

 

ENTZUN

 

 

Bertso hauetan agertzen diren izenak alda daitezke etxekoaren izenaren arabera.

 

“Etze onetako yostuntxu on ori

dago yosteko ari barik

orain gu bere olantxe gabis

mesatako diru barik”

 

 

ENTZUN

 

 

“Mendi altuti bajetan dabe

idi suriek otea

suris de gorris plegeute dago

Maritxu seure dotea”

 

 

ENTZUN

 

 

 

“Aita ta seme mendien dagos

erbien bile yoanda

ekarko deure lepo bat bete

aste gustireko yana”

 

 

ENTZUN

 

 

“Jentiak esan al deunagaitik

Pedrotxu este larritu

ganorabakoas eskondu baño

oba da mutil sar lotu”

 

 

ENTZUN

 

 

“Udebarrien urtetan dabe

munetan lora suriek

arexe(k) baño politau(k) dire

Maritxu seure begiek”

 

 

ENTZUN

 

 

Hona hemen beste bertsio bat:

 

“Udebarrian urteten dabe

munean lora suriek

arexe paño politaoa tire

Alestxu seure begiek”

 

 

ENTZUN

 

 

“Gorta honetako idi gorriek

adar aundiek deukies

San Antoniok yagon deixela

euren ondoko satiek”

 

 

ENTZUN

 

 

Hau ididunei egiten zitzaien, idien koloreen arabera “gorriek” barik “suriek” ere esaten zen.

 

“Limosnea ona da baña

alabatxu bet obea

jaun serukoak page deutzola

berorren borondatea”

 

 

ENTZUN

 

 

“Orain bagoas alde egitera

agur deutzegus gogoitik

Agate deuna bitaertes dala

eseixu esan dongerik”

 

 

ENTZUN

 

 

Aurreko bertsoak informante bati zor dizkiogu, ondokoak beste informante batzuenak dira:

 

"Seru altuan isarra

errekaldian lisarra

etze onetako nagusi jaunak

urregorrisko bisarra"

 

 

ENTZUN

 

 

Azkenengo hauek Bilbokoak dira, Zamudioko mugan dagoen baserri batekoak jasoak:

 

“Bereinkatua eta alabadua

sakramentu santua

bereinkatua ixan daitele

etze onetako jentia”

 

“Ondo lotzas ta bildurras gatos

jauna berorren aurrera

pobre ta umilde dabillenantzat

badosu borondatia”

 

 

ENTZUN

 

 

“Aintzaldu daigun Agate deuna

bier da ba deun Agate

etze onetan sorion utza

betiko euko al dabe”

 

“Deun Agatena batzeko gatos

aurten be igasko berberak

igas les artu gagixus eta

sabaldu suben sakelak”

 

 

ENTZUN

 

 

“Oles oles atetan

nor dabil sasoi onetan

mutil soroak alkar artute

Santiageda kantetan”

 

 

ENTZUN

 

 

“Etze onetako nagusi jaunak

urregorris dau bixerra

urregorris dau bixerra eta

diamantesko espalda”

 

 

ENTZUN

 

 

“Etze onetako patroi andria

andra ona ta noblia

sekule bere esteu botaten

limosna barik pobria”

 

 

ENTZUN

 

 

“Sibillen eta Granadan be

Napar errien gerra da

etze onetakosaldun gastia

bakiak eiten ara da”

 

 

ENTZUN

 

 

“Linde damia entzuixu

auxe entzutiarrik sagos su

seure ausoko mutil gastiak

seuri kantetan deukosus”

 

 

ENTZUN

 

 

“Esku betian dakar argie

bestian lukinke parie

altzoa bere gora dakar ta

an be dosena arrautzie”

 

 

ENTZUN

 

 

 

URTEBARRI

“Urte barri txarri belarri

dekonak estekonari

nik estekot eta niri”

 

 

“Urte barri barri

dekonak estekonari

nik estekot eta niri

espabere txarri belarri”

 

 

“Urte barri txarri belarri

dekonak estekonari

nik estekot eta niri

sisi sausi

asko yan

da gitxi ikisi”

 

 

“Urte barri barri

dekonak estekonari

nik estekot eta niri

espabere aginek ausi

kriskiti kauski”

 

 

DINGILIN DRON, GAUR GABON

“Dingilin dron, gaur gabon

sabela beteta daukat eta

besteak or konpon

Lapiko bete asa egosi

ori suri ta gorria

bereala iruntzi neutzasan

askenengoko orriak

Dingilin dron, gaur gabon

sabela beteta daukat eta

besteak or konpon

Iru ortzeko tresnatxu bati

morokil ori bailitzan

esti lapiko andisko bati

barrua utz utz ein neutzan

Dingilin dron, gaur gabon

sabela beteta daukat eta

besteak or konpon”

 

 

ENTZUN

 

 

GAINERAKO KANTAK

 

 

ESKONDU NINTZENEAN

“Eskondu nintzenean

bost gona nituen

bi prenda imini da

bi saldu nituen

soñean dekodana

sarra eta txarra

barririk egiteko

deku modu txarra”

 

 

URRU KUTRUKU TRUKUE

“Urru kurruku trukue

es niri ikutu

ama kamaran dau te

barranteko gaitu

ama kamaran eta

aite sukaldian

neska mutil paria

eskillarapian”

 

“Turruku tuku tuku

es niri ukutu

Turruku tuku tuku

es niri ukutu

aite kamaran dago

ama sukaldean

neska mutil parea

eskillerapean”

 

 

ENTZUN

 

 

FRANTZIAKO KORTEKOA

“Etorri nintzenian

frantziako erraitik”

ama topatu neban

etzian bakarrik

ama sereiten dosu

seuk orren bakarrik

nobedade barriek

entzun in doas nik

se nobedade barri

entzun dosu ama

eskondu in sareala

bai ene semea

egie entzun dosu

bai ama neuria

frantziko erraian

dator neure emaztia

orain ser egingo tzu

amak guk orreri

urten bidera eta

kendu bixi ori

esda posible ama

neuk ori egitea

ayen da potilte

se neure emastia

seu kapas espasara

artu ixu anajea

artuixu anajea ta

estudiatia

amalau mando datos

ondo urres kargeute

arexena yoanda

itxi neixu bixirik

es dot bear urrerik

es beteklarik

amorren esanakas

kunplidu biot nik”

 

 

ENTZUN

 

 

AMAR AMAIKATAKO EGUSKI BEROA

“Amar amaikatako eguski beroa

su soloan itxite ni etzera noa

su soloan itxite inondik al badot

enas bean yarriko silerik an badot”

 

 

ENTZUN

 

 

ENE PERU MAITEA

“Ene peru maitea”

au alaba ai lorra

edurra ta txingorra

au negu gogorra

Es saites ikeratu

ene andratxua

udan berua eta

edurra neguan”

 

 

ENTZUN

 

 

ERREMENTARI BAIXEN

“Errementari baixen

oba da sesteru

lepo bete palugas

boltza bete diru”

 

 

ENTZUN

 

 

 

 

GORTAKO GURDI SARRA

“Gortako gurdi sarra

banendu kotxia

antxe ibiliko neunke

neure atzo motzia

Argi mutil on barik

askos oba nuan

ostikoas yo usten

belunen buruan”

 

 

ENTZUN

 

 

GURE AITEK AMARI

Gure aitek amari

gona gorrie i ekarri

Gure aitek amari

gona gorrie i ekarri

luse dekola

labur dekola

i erdi erditik ebagi

Gure aitek amari

gona gorrie i ekarri

 

 

ENTZUN

 

 

ORAINGO NESKATILLAK

“Oraingo neskatillak

deuko engañue,

oraingo neskatillak

deuko engañue,

i uskerra botateko

libre deu kañue

libre deu kañue”

 

 

ARIN ARIN EITEN DEU

“Arin arin eiten deu

soloan erbiek

utzek eiten deitus

punturik erdiek

ole salada

punturik erdiek

ole salada

punturik erdiek”

 

 

ENTZUN

 

 

AITE JUANIKO SEME PERIKO

“Aite Juaniko seme Periko

ser dekuk afariteko

origo asatxu goso gosoa

talo beroas yateko”

 

 

ENTZUN

 

 

JOSEPA ANTONI KOLORE GORRI

“Josepa Antoni kolore gorri

kapitan baten alaba

aitak emon esarren dotea

topeko dosu senarra

astelenian eskondu eta

martitzenian basora

eguestenian orbela batu

eguenian etzera

barikuan bendejia batu

sapatuan plasara

domeka goxian biok batera

amarratako mesara”

 

 

ENTZUN

 

 

TXANKIRRIN KETXAKETA

“Txankirrin ketxaketa

etxekok dirurik

lau alaba yekosak

eskondu bagarik

irugarrena semea

kapote sarragas

konejuen irudi

bere bixerragas”

 

 

ENTZUN

 

 

ERRODRIGETXU KALTZATEGIKO

“Errodrigetxu Kaltzategiko

birjiña topatzalia

iru birtutes eginde dago

birjiña koronadia

pastoretxua pastoretxua

erdu ona ta entzuixu

sure aite be arotza da ta

arren eyosu mandatu

saspi talletxu iru latatxu

gustiten askoko deitu

egin deyela ermitetxu bat

deretxona Arantzasu”

 

 

ENTZUN

 

 

 

BERTSOAK

 

 

HIRU GIZON DABILTZEZ

“Iru gixon dabiltzes

Bilbora sarriten

diputedue iteko

eskolak ikisten

bata da Bustamante

bestia Batiste

andi paraje dago

Santos Soliabe”

 

 

EUN DE EUN BERREUN

“Eun deun berreun

berreun de berreun

eunde berrotamar

kontuek ataraten

espakik onak gayosak

ingilis mangilis tuberkulis

pelotas americanas”

 

 

ASI KASUTXANEAN

“Asi Kasutxanean ta

Larrabetzuraño

karroan eroan deure

Piper Iberbeko

yaten ondo emon tzie

edaten obeto

gañera ogei errial

kafea artzeako

kafeak eskatzen yok

kopia ta purue

edola piper ori

andi lijerue”

 

 

“Asi Kasutxanean ta

Larrabetzuraño

karroan eroan deude

Piper Iberbeko

yaten ondo emon tzie

edaten obeto

gañera ogei erreal

kafea artzeko”

 

 

 

 

Jarrian batzen ditugun guztiak errezitatuak dira:

 

BAT ERRONDAN IBILI

“Bat errondan ibili

bi enas ondo ibili

iru kolko bete diru

lau andreak galdu nau

bost kokotean kosk

sei erre ta yalgi

saspi kolko bete baspi

sortzi kolko bete sorri

bederatzi katuen narrue eratzi

amar katuek marmar

amaka katuen kaka

amabi mosueri kana bi”

 

 

“Bat Matxipar bat

bi Matxipar bi

iru kolko bete diru

lau sardina bakalau”

 

 

ATZAMARREN JOKOA

“Onek arrotzetxue erosi

onek prijitan imini

onek gatza bota

onek apurtxu be txan

eta one pesteak lodiek

dana dana yan”

 

 

ENTZUN

 

 

“Onek ekarri

onek sartena imini

onek origoa

onek prijidu

te onek yan”

 

 

ATXI MITXI KUMUNI PAN

“Atxi mitxi, kumuni pan

nire semiak errotan

yoanintzen errotara

tope nenduan erbi bet

yaurti neuntzen arri bet

atara neuntzen begi bet

selemine kanpa, selemine kanpa

gari buru, buru andi bet”

 

 

ENTZUN

 

 

“Atxio mitxio kubinipan

sure semea errotan

errota txiki urunik es

yoan yoan bide bates

topa neuen erbi bet

bota neuntzen arri bet

atara neuntzen begi bet

selemine kanpo

selemine kanpo

gari buru aundi aundi bet”

 

 

AU SANKO AU MANKO

“Au sanko, au manko

arto beterik yoan eta

garis beterik banator

torros, tos, tos, tos”

 

 

ENTZUN

 

 

 

MAISTRO TXORI HA VISTO

“Maistro txori ha visto

arria tirau

ankan aparau

saltoka saltoka

sasira martxa dau

billetan billetan

denporeak martxa dau”

 

 

ENTZUN

 

 

 

IRITARGI, IRITARGI

“Iritargi, iritargi,

iritargi sanian

birjiña topatu neban

beran semiagas bidian

kontzeju ona emon eusten

ama eta semian artian

ona ta umilde ixan eiteko

munduen bixi nasen artian

estala damue ixango

jaun serukoan aurrean

jaun serukoan aurrean da

seruetako etzean

Seruetako etzean da

seruko tribunalea

seru altura bidia luse

erdien aldasgorea

Munduen ondo

egin deuenantzako

estago bide lusia

kaspisko arris eginde dago

serura eskillerea

arantza baltzes yosirik dago

inpernurako bidea

eta esan egiosu andramariari

iru agur mariagas salbea”

 

 

ENTZUN

 

 

JOSE MOSE GITARRA

“Jose Mose gitarra

euntze lango bixerra

botako neunke

botako neunke

Frantziraño uskerra”

 

 

ENTZUN

 

 

JOSE YAN DA BETI GOSE

“Jose yan da beti gose

edanda egarri eta

Jose beti baragarri”

 

 

ENTZUN

 

 

MOTZA KATU KOROTZA

“Motza katu korotza

eperdien sotza

punte sorrotza”

 

 

EGUSKIE YOAN DA

“Eguskie yoan da

bere amagana

bier etorriko da

denpora ona bada”

 

 

ENTZUN

 

 

MARITXU TALLETAKO

“Maritxu talletako

gona gorridune

autzi agin sarra

ta ekarrixu barrie”

 

 

ENTZUN

 

 

TATANA KOXOA

“Tatana koxoa

ser yan dosu geur?

txitxi te papa

ta niri segaitik emon es?

aitek eta amak itxi es

sapi, sapi, sapi”

 

 

ENTZUN

 

 

 

OTOITZAK

 

 

ENE BIRJIÑA ANDRIA

“Ene birjiña andria

jayo sendun semia

seru te lurren yaubia

kreadoria erredentoria

anparadoria, glorifikadoria

jauna erakutzi egin bei

seruen eskilleria

eternidadeko arkia

ser dago ostien?

ser dago kalisian?

neure Jesus Jesus ona

igaro senduan eriotzia

eta pasinoa

Judago malobraduek

tres pasa senduenian

emotzuen sokia

emotzuen katia

emotzuen untzia

emotzuen biastuneri

nastetako binagrea

orasino santu au esanesketino

astean iru bider

edo egunean bein

seruen ixerrik

lurrean bedarrik

itxosoan are arririk

gañe pekatu badeko be

ixengo da onen arimea

seruetan eskomako

alderdire aparteurik”

 

 

ENTZUN

 

 

NEURE JANGOIKO MAITIA

“Neure Jangoiko maitia

kristiñau onari daokioles

gura dot gaur bixi

baña seu barik eser esin

egiteneskero lagundu egidasu jauna

sugan sinesten dot jauna

egi utza sarealako

sugan daukat siñesmena

agindurikoa betetan

sintzoa sarealako

maite saitut jauna

on ona sarealako”

 

 

ENTZUN

 

 

JAUNARI ESKERRAK

“Jaunari eskerrak

egune ukusi duleko

Maria gorde gixus

pekaturik es egiteko”

 

 

ENTZUN

 

 

SINESTEN DOT

Sinesten dot

Jangoiko ta al gustiduna

seru lurre egilea

sinesten dot

Jesukristo bere seme bakar

gure jauna

espiritu santuaren egites

sortu Maria birjinagandik

yayo sana

Pontzio Pilatoren menpean galdu,

kurtzean yosi, il

te obiratu ixan sana

inpernuetara yatzi irugarren egunian

ilen arteti bistu sana

serure igon eta Jangoiko aita gusti alaren

eskoma aldean yesarrita dagoana

andik bixiak eta ilak

epaitzera etorko dana

señesten dot espiritu santua

eleixa santu katolikoa

santuen alkartasuna

pekatuen parkamena

aragiaren bistuerea

eta betiko bisitza amen”

 

 

AGUR ERREGIÑA

“Agur erregiña, ama errukiorra

geure bisitza gosotasun itxaropena

sure deyes gagos Ebaren ume erbestetuok

antzis eta negarres gatorkisu

negarrerri onetan ia bada

gure bitarteko andrea

seure begi errukitxu orrek gugana

biurtu egixus ta erbeste onen

ondoren erakuskusu Jesus seure

sabeleko semi on etziori

o bios bigun, o errukior,

o Maria birjiña gosoa gure alde

otoitz egixu Jangoikoaren

amado orrek Jesukristoren

agintariak yaretzi daigusan amen”

 

 

IGARKIZUNAK

 

 

PUNTEN PUNTE BI

“Punten punte bi

atzean sulo bi

artasie tire ta

esetz igerri”

 

 

ENTZUN

 

 

KATXABEA

“Basoan yayo

ta basoan asi

etzera etorri

te agintan asi”

 

 

ENTZUN

 

 

 

GIÑARRA PALUE

“Basoan yayo

ta basoan asi

etzera etorri

te yantzan asi”

 

 

ENTZUN

 

 

ATZERA